Чочконун терисинен жасалган бут кийимди колдонуу өкүмү

Чочконун терисинен жасалган бут кийимди кийүүгө жаизби же жокпу, ушуну билгим келет.
Анткени бут кийим чыгарган компаниялардын өтө азы гана бул тууралуу чындыкты ачык көрсөтүшөт. Ал эми дүйнөнүн көпчүлүк өлкөлөрүндө булгаарыдан жасалган бут кийимдерди өндүрүүдө чочконун териси колдонулат.
Мен андай нерселерден сактануу жакшы экенин билем. Бирок биз жөнөкөй сатып алуучулар болгондуктан, курамында шариятка туура келбеген нерсе жок экенин аныктоо кыйынга турат.
Мисалы, булгаарыдан жасалган эмеректер, бут кийимдер, сумкалар, капчыктар, телефондун каптары, курлар, китептин сырттары, ар кандай булгаары буюмдар, жилет жана пальтолор сыяктуу нерселер.
Сураныч, Ханафий мазхабы боюнча бул маселенин өкүмүн жана андан сактануунун жолун түшүндүрүп бериңиздер.

الجوابُ حامِدا ًو مُصلیِّا ً

Чочко шариятта «нажасулайн» (өзү толугу менен нажас) болуп эсептелет. Ошондуктан анын терисинен же денесинин кайсы бир бөлүгүнөн пайдаланууга уруксат берилбейт.
Демек, чочконун терисинен жасалган бут кийимдерди, эмеректерди, сумкаларды, капчыктарды, телефондун каптарын, курларды, китептин мукабаларын, ар кандай булгаары буюмдарды, жеңсиз күрмөлөрдү, күрмөлөрдү жана пальтолорду сатып алуу, сатуу жана колдонуу жаиз эмес.
Ошондуктан, эгер кандайдыр бир буюмдун чочконун терисинен жасалганы так жана ишенимдүү түрдө белгилүү болсо, андан сөзсүз алыс болуу керек.

مأخَذُ الفَتوی

فی الدر المختار: (وکل اھاب) ومثلہ المثانة والکرش قال القھستانی: فالأولی وما (دبغ) ولو بشمس (وھو یحتملھا طھر) (إلی قولہ) (خلا) جلد (خنزیر) فلا یطھر، وقدم لأن المقام للاھانة.
وفی رد المحتار: تحت (قولہ خلا جلد خنزیر الخ) قیل ان جلد الآدمی کجلد الخنزیر فی عدم الطھارة لعدم القابلیة، لأن لھما جلود مترادفة (إلی قولہ) لکن علة عدم الانتفاع بھما مختلفة، ففی الخنزیر لعدم الطھارة (إلی قولہ فلا یطھر) أی لأنہ نجس العین بمعنی أن ذاتہ بجمیع أجزائہ نجسة حیا و میتا. (ج۱، ص۲۰۴)-